Рэйсы адмяняюць, альтэрнатыў няма. Што адбываецца з транспартам у рэгіёнах?

У апошнія месяцы ў Беларусі ўсё часцей з’яўляюцца паведамленні пра скасаванне або змяненне маршрутаў рэгіянальнага транспарту. Часам гаворка ідзе пра аўтобусныя маршруты паміж невялікімі гарадамі і вёскамі, якія і без таго хадзілі некалькі разоў на тыдзень.

Афіцыйныя тлумачэнні, як правіла, зводзяцца да “аптымізацыі сеткі” або нізкай запоўненасці транспарту. Для людзей на месцах гэта ў выніку ператвараецца ў горшую даступнасць паліклінік, школ і дзяржаўных устаноў.

Узнікае пытанне, ці не ідзе гаворка пра больш глыбокі крызіс рэгіянальнай транспартнай сістэмы — калі ўмовы ўтрымання маршрутаў становяцца эканамічна нявыгаднымі, а альтэрнатывы для жыхароў невялікіх населеных пунктаў фактычна няма.

Еўрарадыё папрасіла пракаментаваць сітуацыю эканаміста, кіраўніка праекта “Кошт урада” Уладзіміра Кавалкіна.

— Праблема вырасла праз тое, што мала кіроўцаў і людзі не хочуць працаваць за тыя грошы, якія ім прапануюць. А павышаць кошты таксама немагчыма, бо гэта сацыяльная гісторыя: калі падняць кошты — пачнуць бунтаваць людзі. Хутчэй за ўсё, гэта праблема з заробкамі кіроўцаў і таксама са станам аўтобусаў.

— Але ж у нас ёсць свае МАЗы.

— Не кажыце, там такія МАЗы, што не дай бог.

“Свае МАЗы” і рэальнасць рэгіянальнага аўтапарка

Фармальна асноўную частку гарадскіх і рэгіянальных аўтобусаў у Беларусі складаюць машыны вытворчасці Мінскага аўтамабільнага завода. Аднак у рэгіёнах часта выкарыстоўваецца тэхніка, якая ўжо мае значны знос і працуе на мяжы рэсурсу.

Пасажыры і кіроўцы неаднаразова скардзіліся на тэхнічны стан такіх аўтобусаў: выходзяць са строю дзверы, сістэмы ацяплення, узнікаюць праблемы з падвескай і тармазной сістэмай. 

У асобных выпадках у рэгіянальных перавозчыкаў фіксаваліся сітуацыі, калі аўтобусы проста здымаліся з рэйсаў праз паломкі і недахоп запчастак.

Такім чынам, беларусы апынуліся ў замкнёным коле: старая тэхніка патрабуе большага рамонту, рамонт патрабуе сродкаў, а недахоп фінансавання вядзе да яшчэ большага скарачэння маршрутаў або іх аб’яднання. 

У выніку нават наяўнасць у Беларусі свайго вытворцы не заўсёды вырашае праблему даступнасці транспарту ў рэгіёнах.